تحول دیجیتال؛ عبور از فناوری و حرکت به سمت بازطراحی کسبوکار
در ادامه نشست تخصصی تحول دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا، دکتر حسینی مدرس دوره با طرح پرسشی کلیدی آغاز کرد:
«اگر امروز شرکت خود را از صفر میساختید، آیا دوباره همین شرکت را میساختید؟»
وی تأکید کرد تحول دیجیتال فقط خرید فناوری یا استقرار نرمافزارهای جدید نیست. سازمانها برای بقا در اقتصاد جدید باید در پنج حوزه اساسی بازنگری کنند:
- ساختار سازمان
- تجربه مشتری
- شیوه تصمیمگیری
- مدل کسبوکار
- فرآیندهای سازمانی
درسهای Netflix و Kodak در مسیر تحول دیجیتال
دکتر حسینی با بیان نمونههایی از شرکتهای Netflix و Kodak توضیح داد که کداک حتی فناوری آینده را در اختیار داشت، اما نتوانست خود را با تغییرات بازار و مدل جدید مصرف بازطراحی کند و جایگاه اقتصادی خود را از دست داد.
«نتفلیکس به دلیل داشتن فناوری برنده نشد؛ به دلیل شجاعت در بازطراحی مدل کسبوکار برنده شد.»
به گفته وی، تهدید اصلی بسیاری از سازمانها نه از بیرون، بلکه از درون سازمانهایی ایجاد میشود که از تغییر مدل کسبوکار خود هراس دارند.
«تحول دیجیتال فراتر از فناوری است؛ استفاده هوشمندانه از فناوری، داده و هوش مصنوعی برای خلق ارزش جدید از طریق بازطراحی مدل کسبوکار، تجربه مشتری و عملیات سازمان.»
«فناوری بدون تغییر در مدل کسبوکار، فقط هزینه است نه تحول.»
تحول دیجیتال؛ یک سفر استراتژیک نه یک پروژه فناوری
وی مدل پنجمرحلهای تحول دیجیتال را تشریح کرد و توضیح داد این مسیر از شناخت و بینش سازمانی آغاز میشود و به خلق ارزش پایدار ختم میشود. همچنین ابزار ارزیابی بلوغ تحول دیجیتال (Digital Transformation Maturity Assessment) را معرفی کرد که سازمانها با استفاده از آن میتوانند وضعیت خود را بسنجند و مسیر حرکت را دقیقتر طراحی کنند.
شش اصل آغاز قدرتمند تحول دیجیتال
دکتر حسینی شش اصل کلیدی برای شروع مسیر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی را اینگونه برشمرد:
- تمرکز بر ارزش کسبوکار، نه صرفاً فناوری
- رهبری فعال مدیران ارشد و الگوسازی تغییر
- تصمیمگیری مبتنی بر داده و بینش
- همکاری میان واحدهای سازمانی و مشارکت کارکنان
- تفکر چابک و یادگیری مستمر
- توجه به مدیریت ریسک و امنیت از ابتدای مسیر
وی همچنین ۹۰ روز نخست تحول دیجیتال را دورهای تعیینکننده دانست که در آن مدیرعامل باید با تعیین اهداف روشن، تأمین منابع، حذف موانع و ایجاد انگیزه در سازمان، مسیر تغییر را هدایت کند.
نگاه بینالمللی به نوآوری در اتاق مشترک ایران و اسپانیا
در این نشست، مشارکت اعضای اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا نیز مورد توجه قرار گرفت. از جمله، خانم دکتر باباخانی، دانشآموخته رشته نوآوری از دانشگاههای اسپانیا در والنسیا، به موضوع شناخت بازار هدف، نیازسنجی کشور مقصد و ضرورت تطبیق راهکارهای نوآورانه با نیازهای واقعی بازارهای بینالمللی پرداخت.
وی تأکید کرد موفقیت استارتاپها در بازارهای خارجی تنها به فناوری وابسته نیست. شناخت محیط کسبوکار، فرهنگ بازار، نیاز مشتریان و طراحی مدل ورود متناسب با کشور هدف، از عوامل کلیدی توسعه بینالمللی است.
اتاق بازرگانی هوشمند؛ حرکت از شهود به داده
در ادامه، دکتر سید محمدجعفر مرعشی شوشتری، استاد دانشگاه، مشاور استراتژیک و مدیرعامل اسبق سازمان مدیریت صنعتی، به موضوع آینده سازمانها و مفهوم «اتاق بازرگانی هوشمند» پرداخت.
وی اظهار داشت جهان امروز از دوره تغییرات تدریجی عبور کرده و وارد عصر تحولات شتابان شده است. اتاقهای بازرگانی آینده صرفاً واسطه میان دولت و بخش خصوصی نخواهند بود، بلکه به مراکز دادهمحور برای تحلیل اقتصادی، پیشبینی روندها و ارائه خدمات شخصیسازیشده به اعضا تبدیل خواهند شد.
گذار از اتاق سنتی به اتاق هوشمند، در واقع حرکت از اقتصاد مبتنی بر تجربه و شهود به اقتصاد مبتنی بر داده، تحلیل و هوش مصنوعی است.
آینده مشاغل در عصر هوش مصنوعی
حسامالدین آران، دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی و از فعالان حوزه فرهنگ و فناوری، درباره آینده مشاغل در عصر هوش مصنوعی سخن گفت.
وی با اشاره به تجربه برگزاری رویدادهایی همچون «شب سروانتس»، بر اهمیت پیوند میان فناوری، فرهنگ و خلاقیت انسانی تأکید کرد و گفت آینده کار تنها بر مهارتهای فنی استوار نخواهد بود. ویژگیهایی مانند خلاقیت، تخیل، ارتباط انسانی، درک عمیق و توانایی حل مسئله اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
فرصتهای همکاری بینالمللی از مادرید
در پایان، خانم دکتر اسدی که در مادرید مستقر هستند، به بیان دیدگاههای خود درباره فضای نوآوری، کسبوکارهای فناورانه و فرصتهای همکاری بینالمللی پرداختند.
وی با اشاره به تجربه فعالیت در محیط اقتصادی اسپانیا، بر اهمیت شناخت اکوسیستم نوآوری اروپا، ایجاد شبکههای ارتباطی و بهرهگیری از ظرفیتهای بینالمللی برای توسعه کسبوکارهای ایرانی تأکید کرد.
جمعبندی
آینده رقابت اقتصادی نه فقط در اختیار سازمانهایی با فناوریهای پیشرفته، بلکه در اختیار مجموعههایی خواهد بود که توانایی بازطراحی مدل کسبوکار، استفاده هوشمندانه از داده و ایجاد پیوندهای بینالمللی را دارند.
گزارش نشست تخصصی تحول دیجیتال و هوش مصنوعی اتاق مشترک نشان میدهد موفقیت در اقتصاد جدید، نیازمند شجاعت در تغییر مدل کسبوکار و نگاه بینالمللی به نوآوری است.
برای اطلاعات بیشتر به وبسایت رسمی اتاق مشترک مراجعه کنید: www.isbc.ir
دبیرخانه اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا