داوری در پرتو تجربه؛ از تحلیل آرای منتخب تا بررسی ظرفیتهای همکاری حقوقی ایران و اسپانیا
همایش تخصصی «داوری در پرتو تجربه» همراه با آیین رونمایی از مجموعه کتابهای «آرای برگزیده مرکز داوری اتاق ایران» با حضور جمعی از استادان حقوق و داوری، داوران، وکلا، قضات، پژوهشگران، دانشجویان و مدیران دفاتر استانی، در محل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار شد.
این رویداد با تمرکز بر تجربه عملی حاصل از پروندهها و آرای صادرشده، تلاش داشت میان مباحث نظری حقوقی و چالشهای واقعی فرآیند داوری پیوند برقرار کند؛ رویکردی که در حوزه داوری تجاری، نقش مهمی در شناخت دقیقتر مسائل اجرایی، توسعه ادبیات کاربردی و ارتقای دانش تخصصی فعالان این حوزه دارد.
در این همایش، کمیته حقوقی اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا نیز حضور داشت و دکتر محمدرضا سبحانی، دبیر کمیته حقوقی اتاق مشترک، به دعوت برگزارکنندگان در این رویداد تخصصی شرکت کرد.
بررسی صلاحیت داوری و جبران خسارت بر اساس آرای منتخب
نخستین پنل همایش به موضوع صلاحیت داور و حدود آن اختصاص داشت. در این بخش، موضوعاتی همچون اصل ۱۳۹ قانون اساسی، قاعده صلاحیت نسبت به صلاحیت (Competence-Competence) و استقلال شرط داوری، با تکیه بر آرای منتخب مرکز داوری اتاق ایران مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر لعیا جنیدی، دکتر مرتضی شهبازینیا و Sami Houerbi، از صاحبنظران و داوران حوزه داوری داخلی و بینالمللی، به ارائه دیدگاهها و تحلیل تجربیات عملی پرداختند. تمرکز بر آرای واقعی این فرصت را فراهم کرد تا موضوعاتی که گاه در منابع حقوقی صرفاً در سطح اصول و قواعد مطرح میشوند، از منظر کاربردی و نحوه مواجهه با چالشهای واقعی بررسی شوند.
پنل دوم به اصل جبران خسارت اختصاص داشت؛ موضوعی که در بسیاری از اختلافات تجاری از محورهای اصلی دعاوی محسوب میشود. دکتر فریدون نهرینی، دکتر محمدجواد شریعتباقری و Professor Emilia Onyema به تشریح ابعاد مختلف موضوع پرداختند. همچنین دکتر ربیعا اسکینی به بررسی دستور موقت در داوری و چالشهای مرتبط با آن پرداخت.
انتشار آرای برگزیده؛ انتقال تجربه عملی
یکی از بخشهای مهم این رویداد، آیین رونمایی از مجموعه کتابهای «آرای برگزیده مرکز داوری اتاق ایران» بود؛ مجموعهای که با هدف دسترسی جامعه حقوقی به نمونههایی از آرای منتخب و انتقال تجربه عملی حاصل از رسیدگیهای داوری منتشر شده است.
در این مراسم، دکتر سیدحسین الماسی، رئیس دیوان مرکز داوری اتاق ایران و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، بر اهمیت انتشار و دسترسپذیری آرای منتخب و نقش آن در ارتقای دانش و تجربه جامعه حقوقی تأکید کرد.
انتشار چنین مجموعههایی، علاوه بر ثبت تجربههای حقوقی، امکان شناخت بهتر رویههای عملی در تفسیر قراردادها، تعیین صلاحیت، ارزیابی خسارت و مدیریت اختلافات تجاری را برای قضات، وکلا، داوران، پژوهشگران و فعالان اقتصادی فراهم میکند. در حوزه تجارت بینالمللی، شناخت سازوکارهای حلوفصل اختلافات و پیشبینی دقیق روشهای حقوقی مواجهه با اختلافات احتمالی، بخشی مهم از مدیریت ریسک کسبوکارها محسوب میشود.
حضور کمیته حقوقی اتاق مشترک ایران و اسپانیا
حضور کمیته حقوقی اتاق مشترک در این رویداد، در راستای رویکرد این کمیته برای ایجاد ارتباط مستمر با نهادهای تخصصی، دانشگاهیان، داوران و فعالان حرفهای حوزه حقوق تجارت و حلوفصل اختلافات صورت گرفت.
دکتر محمدرضا سبحانی، دبیر کمیته حقوقی اتاق مشترک، ضمن حضور در نشستهای تخصصی، با دیدگاهها و تجربیات مطرحشده آشنا شد و درباره ظرفیتهای همکاری در زمینه حقوق تجارت و داوری با برخی از استادان، داوران و صاحبنظران حاضر به گفتوگو پرداخت. این گفتوگوها پس از پایان برنامه رسمی نیز در چارچوب بررسی زمینههای احتمالی همکاریهای تخصصی ادامه یافت.
ظرفیتهای همکاری حقوقی ایران و اسپانیا
یکی از محورهای مطرحشده در این گفتوگوها، بررسی ظرفیتهای همکاری میان متخصصان حقوقی و داوری ایران و اسپانیا، تبادل تجربه و دانش تخصصی، و شناسایی زمینههایی برای توسعه تعاملات حرفهای در حوزه حلوفصل اختلافات تجاری بود.
در این رایزنیها موضوعاتی از جمله آشنایی فعالان اقتصادی دو کشور با سازوکارهای داوری تجاری، اهمیت طراحی قراردادهای بینالمللی دقیقتر و امکان تعریف برنامههای مشترک آموزشی و تخصصی در حوزه حقوق تجارت و داوری مورد توجه قرار گرفت.
گفتوگوهای انجامشده در این مرحله، در چارچوب شناسایی ظرفیتهای همکاری صورت گرفت و مقرر شد موضوعات قابل پیگیری، پس از بررسیهای تخصصی بیشتر، توسط کمیته حقوقی اتاق مشترک مورد توجه قرار گیرد.
کمیته حقوقی اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا
